La muestra "Vozes en o Zierzo / Veus en el cerç / Voces en el Cierzo" planteya tres obchectivos prencipals: dar a conoixer la literatura escrita per mullers en luengas propias d'Aragón, a traviés d'o conoixencia d'as escritoras y la suya obra, presentadas en a exposición. Sensibilizar a la población aragonesa sobre la realidat y actualidat d'as luengas propias d'Aragón. Y dispertar y desenvolver la reconoixencia, l'amor y lo respecto per las luengas propias d'Aragón y per lo papel que en ixo tienen y han teniu las mullers.
Pa ixo, cosa millor que la labor artistica y pedagochica d'estas 34 vecinas de comarcas en as qualas la convivencia entre diversas variedatz, locals y oficials, ha conformado una particular cosmovisión a la quala s'anyade un caracter común de territorios de buega, con Nafarroa, Estau francés, Catalunya u País Valencià.
La exposición se compone de diversos puntos d'información, hitos que ofreixen información sobre cadaguna d'estas 34 escritoras en luenga aragonesa y catalana, que pretenden dar a conoixer, d'una traza ludica y ilustrativa, parte d'a historiografía literaria y lingüistica d'Aragón. Los recursos que forman parte d'a exposición son, entre atros, una serie de panels informativos an amaneixen los datos mas relevants sobre estas escritoras aragonesas, 18 d'ellas autoras en aragonés y atras 16 en catalán. En cada panel, amás, i habrá un acceso a mas información a traviés d'un codigo QR, que remite a la pachina web: vocesenelcierzo.lenguasdearagon.org. Y los panels s'acompanyan d'un video con poemas/narracions que incluyen fragmentos d'a obra d'estas escritoras leyius, mayoritariament, per las mesmas.
En o Rincón d'a Lectura se tría una parte d'a producción bibliografica d'as autoras protagonistas d'a exposición, una selección de libros chunto a la quala se devanta una Linia d'o Tiempo que amuestra una cronolochía d'as autoras a traviés d'as suyas imachens y lo suyo puesto y calendata de naixencia. Y la contextualización d'a exposición se realiza a traviés d'un mapa d'Aragón en o qual s'ubica a cada escritora en relación con o suyo puesto d'orichen u de referencia, elemento que atorga denominación d'orichen a cadaguna d'as escritoras. Son representants d'as luengas aragonesas pirenencas dende Ansó dica Graus y Benás; d'as variedatz somontanesas dende Uesca dica la ribera d'a Cinca; d'as variedatz catalanas de l'Alto Aragón, dende Bonansa dica Mequinensa; y d'as variedatz catalanas d'o Baixo Aragón historico, dende Maella dica Monroyo, quatro continos dialectals que configuran lo mapa d'Aragón entre lo castellán, l'aragonés y lo catalán.
"Vozes en o Zierzo" no ye nomás un tractau filológico. La esleción d'estas protagonistas, escritoras en aragonés y en catalán, muitas d'ellas mullers d'extracción humil, sozmetidas a la desigualdad, a la emigración, a la dureza de l'Aragón d'os primers decenios d'o sieglo XX, pretende dar visibilidat a lo papel, a ormino silencioso y silenciau, que la muller ha teniu en o pasau y en o present d'as luengas propias d'Aragón y d'a propia vida d'as suyas comunidatz. Los panels d'esta exposición se imbrican en tres momentos d'a historia literaria de l'Aragón multilingüe: "Ubrindo camín", "Recuperando los eslabones perdius" y "Dimpués d'a estela".
“Ye important, y nos pareixe muito relevant, visibilizar lo papel d'a muller en a cultura y en a cheneración y difusión d'o conoixencia”, sinyaló l'alcalde d'Alcanyiz, Ignacio Urquizu, en a devantadera d'a muestra, enmarcada en a commemoración, este 11 de febrero, d'o Día Internacional d'a Muller y la Nina en a Sciencia.
Per la suya parte, lo director de Politica Lingüistica d'o Gubierno aragonés, José Ignacio López Susín, ha recordau la “vital labor d'a muller” como “correya de transmisión de cultura, de conoixencia”. “Queremos dar voz a estas 34 mullers, a estas 34 escritoras, visibilizarlas, y dar-les lo puesto que les corresponde en un contexto, lo d'a literatura en as minorizadas luengas aragonesas, que suporta este prochecto 'Vozes en o Zierzo”. Una iniciativa que “prencipiamos l'anyo pasau, y que consta de diversas patas, entre las qualas se troba tamién l'enfoque educativo y formativo con actividatz especificas en centros educativos”.
A este respecto, López Susín confirma que lo numero d'alumnos y alumnas que cursan asignaturas de Luenga Aragonesa s'eleva ya per alto d'os 1.300 este anyo, mientres que la Luenga Catalana aconsigue ya a mas de 4.500 estudiants en centros escolars.
