Per qué se acabó Mallacán, chusto en un momento en o que musicalment pareixeba que tos trobabaz prou bien?
Pues fue per una ripa de razons, per un costato i heba un poquet de cansancio dimpués de tantos anyos, yo (Fer) llevaba dende o 94 tocando e nos apeteceba de parar, pero fue una decisión común. Un con fillas, la otro es estudios sin acabar, treballos en época estival, a ultima la fin no vivíbanos d’a musica e se feba duro con os anyos.
Y qué tos va motivar pa tornar chusto agora?
Fa chusto un anyo, en a voda de Garzi, se i chuntó bel Mallacán pa tocar unas cancions. Hébanos parlato de baixar bel día t’o local a brendar e tocar un ratet, sin garra obchetivo, només pa chuntar-nos a redir bel par de tardes, que ye o que nos agrada. L’aniversario d’Arainfo creigo que ha sito una buena desincusa pa chuntar-nos a ensayar més en serio e fer un conciertet més curto de l’habitual, a maquinaria de fa anyos que ye parata e se yera enrobinata bel poco, jejeje.
Qué prochectos hez tenito os miembros de Mallacán mientres toz estos anyos?
A verdat que ha habíu chent que han continuato con prochectos paralelos como Monaguillos sin Fronteras (ya aturato). Bel Monaguillo chunto a Guillermo de El Corazón del Sapo y Raúl Gen meten en marcha Brutus M3, una banda de punk-rock con muita rasmia. También naix Nuei, una banda de mestizache con tres components de Mallacán, que se i suman musicos de The Magnetophones e 4Bob, que actualment están tocando e fendo nuevas cancions. Amés amés, Alex tiene o suyo prochecto Casbas, heba gravato varias cancions sin tocar-las en directo. Ha escrito fa poco un libro, “Las Ausencias, Las Ciudades y El Mar” e hemos aprofitato as presentacións d’o libro pa meter en marcha Casbas e tocar en directo beluna d’ixas gravacions.
Con l’aragonés como lengua de expresión vaz plegar leixos, dica Japón, que pareix o país an que se i consagran as bandas occidentals. Cómo va ser eixa experiencia?
Sin garra dubda fue una d’as millors experiencias d’as nuestras vidas. Recuerdo que un anyo antes yera ito a tocar Berri Txarrak t’o Fuji Rock e pensábanos: jibo, ya i podésenos ir!, e un anyo dimpués estábanos parando as maletas pa ir-ie. Ixo fue posible gracias a Jose, o nuestro Mallacán en a diaspora que le donó un disco nuestro a Shogo Komiyama que gosaba levar grupos japoneses ta Euskal Herria e dimpués grupos vascos iban de chira per Japón. Le agradó lo disco e nos proposó d’ir enta allá a fer una chira. Fue brutal, viachar ta Japón, estar 12 días chirando per salas a Tokio e tocar en o festival més gran d’Asia, o Fujirock. Encara tenemos contacto con amigos e amigas que conoixiemos astí e encara hue nos veyemos de cabo quan.

Si podesez tornar a la etapa de Mallacán, que cambiaríaz?
Pienso que no’n cambiaríanos guaire, talment fésenos as cosas d’una altra forma, pero prou, ye de bien decir agora con més experiéncia.
Con qué tos quedaríaz e qué tos va aportar a banda?
Sin garra dubda, con toda la chent que hemos conoixíu toz ixos anyos, muitas con as que hemos compartíu escenario, toz os viaches que hemos feito e més que més ixas horas de furgo, as risas que nos fébanos, siempre que nos chuntamos en sale una pallata d’historias e chascarrillos d’alavez.
E Mallacán, qué pensaz que va aportar a la sociedat aragonesa?
Simplement fuemos un grupo de rock que decidiemos de fer servir a lengua aragonesa pa expresar-nos sin ser a nuestra lengua materna. A veces yera complicato componer e fer as letras, ya que no nos expresábanos en ixa lengua a diario. Paseyábanos part d’o nuestro patrimonio cultural, como yera la nuestra lengua per Euskal Herria, Catalunya, Madrid, Galiza, Alemania, Francia, Japón… También incluíbanos en as nuestras cancions a gaita de boto, dulzaina e curdión, tot esto mesclato con rock, reggae y ska, asinas que yéranos un grupo exótico. Toquemos prou per muitos festivals e lugars d’Aragón, pero creigo que se nos valoró muito més fuera d’Aragón que no aquí, recibiemos criticas, incluso de chent afín, pero fuimos un grupo respetato.
Veyendo a trayectoria d’os vuestros sellos, vaz acabar una mica como vaz encomenzar, ye decir, con sellos naixitos d’o propio movimiento social y cultural zaragozano, "Entalto a Reboluzión" (1995) con Mala Raza e "Mar de Suenios" (2009) con Magofermin. Entremistanto vaz pasar per Desobediencia, que van editar a prous bandas de rock estatal d’eixas envueltas e os míticos Gor de Euskal Herría. Qué tos va fer tornar a la independencia dimpues de la experiencia con sellos més grans?
Si, pasemos per sellos de importancia a nivel estatal como Gor o Desobediencia, i habió chent que nos escuitó e les agradó a nuestra propuesta. O "Mar de Suenios", creigo que ye lo nuestro millor disco, nos feba goyo de fer-lo “a casa nuestra” e con chent cercana. Lo grabemos con Marcos e Rubén (R de Rumba) en os estudios Rap Solo en Zaragoza, ye verdat que pa la mescla nos fuemos ta Berriz (Bizkaia) e pa o Master, o disco viachó enta Nueva York. O diseño lo fizo Rubén de Womba Estudio, tamién de casa, e decidiemos d’apoyar o sello Mago Fermín an que tenébanos amigas e amigos fendo lo disco con ellos.
Qué faríaz hue?
O mundo d’a musica ha cambiato muito en 20 anyos, hue talment puyaríanos as nuestras cancions a plataformas dichitals…
Pensaz gravar cosa?
No contemplamos gravar cosa, pero podemos decir que estamos penchando tota la nuestra musica a plataformas dichitals e próximament editaremos en vinilo o disco Chera, Chera! Os nuestros amigos d’o sello alemán Lucha Amada que organizón a chira en 2006 per Alemania quereban quitar este disco a toda costa e nos apoyarán con a edición e a distribución. Hemos cambiato a grafía d’as letras puesto que hemos abanzato en o estudio de l’aragonés encara que no las hemos cambiatas, ya que son testigos d’una altra epoca. De seguras que tendremos criticas, pero rai, quan te expones públicament a la chent yes blanco de afalagos pero tamién criticas.
O Borina Fest ye o primer de més conciertos? Tenez ganas de tornar a trobar viellos amigos dencima de un escenario?
O 8 de chunyo celebraremos l’aniversário de AraInfo e será un placer tornar a lo escenario per esta causa, amés amés fer-lo con DelDesierto e Magnetophones, que son familia dende fa muitos anyos será més facil. No contemplamos chirar ni gravar como hemos dito dinantes. Creyemos que debemos una despedida a la chent e también con nusaltros mesmos, estaría bien zarrar o ciclo con una borina, como hemos dito dinantes i hai muitos prochectos que tienen una larga vida.
Ver esta publicación en Instagram
Todo sobre el Borina! Festa! Fest!.






