La Universidat de Zaragoza nos amana a l'orichen d'o misterioso relieve de Marte

La primera tesi doctoral realizada en o nuestro país sobre Marte, lo planeta royo, ofreix nuevas conoixencias sobre l'orichen y evolución de cuantas rechions d'o ecuador de Marte. Esta investigación d'o cheologo Ángel García-Arnay sobre la “dicotomía” d'o planeta y lo suyo orichen arrulla luz sobre un d'os prencipals misterios d'a cheolochía marciana.

La Universidat de Zaragoza nos amana a l'orichen d'o misterioso relieve de Marte
Foto: NASA/JPL

La Universidat de Zaragoza conta con mas de 30.000 treballos academicos publicaus en o suyo repositorio Zaguan, pero dica este curso, tan nomás seis d'éls -cinco Treballos de Fin de Grau y un Treballo de Fin de Máster- heban meso lo foco sobre la planeta royo como obchecto d'estudeyo. Recientment s'ha sumau a esta lista la primera Tesi Doctoral sobre Marte realizada en a Universidat de Zaragoza, que aporta nuevas conoixencias sobre l'orichen y evolución de cuantas rechions d'o ecuador de Marte, describindo los procesos que las han formau, asinas como lo papel que ha chugau l'augua liquida en a suya configuración, y convertindo-se en a primera tesi doctoral sobre Marte feita en Aragón.

Marte, que tiene la metat d'a grandaria d'a Tierra, presenta una superficie dividida en dos sectors bien diferenciaus: las tierras altas d'o hemisferio sud y las tierras baixas situadas en o hemisferio norte. La transición entre totas dos se conoixe como la “dicotomía” de Marte y presenta, en cualques sectors, una ripa de cuantos kilometros d'altura, mientres que en atros puestos esta transición ye definida per suaus pendients. “L'orichen d'a dicotomía ye un d'os prencipals misterios d'a cheolochía de Marte. Per ixo hemos analisau en detalle rechions que permitan desentranyar l'orichen y la evolución d'a ripa asociada a lo limite d'a dicotomía en ixas zonas”, destaca Ángel García-Arnay, cheologo planetario y autor, no nomás d'esta tesi doctoral, sino tamién d'o unico Treballo de Fin de Máster dedicau a Marte d'a Universidat de Zaragoza.

La Universidat de Zaragoza nos amana a l'orichen d'o misterioso relieve de Marte

Concretament, lo treballo d'investigación presenta los hallazgos derivaus de cuantos estudios que combinan cartografía cheolochica y cheomorfolochica, asinas como de multiples analisis morfolochicas, morfométricos, cronolochicos, cheoquímicos y d'o subsuelo realizaus en dos zonas ecuatorials de Marte situadas en rechions opuestas d'o planeta: la zona de transición entre lo nordeste de Terra Cimmeria y lo sudeste de Nepenthes Mensae (designada como CNTZ), asinas como en o leito d'o Cráter Kotido (sudeste d'Arabia Terra). Estes estudios, desenvueltos baixo la direccion d'o catedrático Francisco Gutiérrez Santolalla, en o marco d'o grupo d'Investigación en Procesos Geoambientales y Cambio Global, en o Departamento de Ciencias d'a Tierra (IUCA-Universidat de Zaragoza), han permitiu la formulación d'hipotesi sobre lo desembolique d'a “dicotomía” de Marte y la suya evolución en a CNTZ.

La Universidat de Zaragoza nos amana a l'orichen d'o misterioso relieve de Marte

La cartografía ha permitiu a García-Arnay precisar la rica historia cheolochica d'a CNTZ, que abarca dende lo Noéico temprano (fa 4.000 millons d'anyos) dica tiempos recients, diferenciando decinueu unidaz cheolochicas, definidas a partir d'as suyas prencipals caracteristicas superficials, que amuestran una amplia variedat de rasgos cheomorfologicos.

La Universidat de Zaragoza nos amana a l'orichen d'o misterioso relieve de Marte
Ángel García-Arnay

La tectonica ha chugau un papel fundamental en a configuración d'o relieve d'esta zona, a lo menos dende la epoca cheolochica conoixida como Noéico tardano dica lo Amazónico temprano (entre 3.850 y 2.000 millons d'anyos), contribuyindo a lo desembolique de beluns d'os rasgos cheomorfologicos mas destacaus d'a rechión, como l'impresionant ripa d'a dicotomía de Marte, que en esta zona aconsigue los 2 km d'altura, interpretau como una ripa orichinada per una falla, u las depresions en Nepenthes Mensae, interpretadas como una semifosa a lo piet d'a dicotomía.

L'acción d'os ríos y lagos ha chugau tamién un important papel en a configuración d'o paisache en a CNTZ, a lo menos entre lo periodo de tiempo anteriorment mencionau (dende lo Noéico tardano dica lo Amazónico temprano), tal como constatan los sistemas de vals d'orichen fluvial desenvueltos en as tierras altas de Terra Cimmeria, asinas como los 24 deltas de tipo Gilbert (la mayoría d'éls descritos per primera vegada como resultau d'esta Tesi), con superficies ricas en filosilicatos, y las 54 plataformas costeras identificatas en as depresions de Nepenthes Mensae. Los deltas de tipo Gilbert gosan formar-se en cuencas marinas, u de lago, relativament profundas y se caracterizan per presentar frents muito inclinaus. Las elevacions d'os deltas y d'as plataformas costeras nos permitioron inferir, aproximadament, la elevación d'o libel meyo de l'augua arredol d'os 1.950 metros, correspondient a un antigo mar interior u sistema de paleolagos interconnectaus que ocuporon lo cinturón de depresions zarradas con orientación nordeste-sudeste.

La Universidat de Zaragoza nos amana a l'orichen d'o misterioso relieve de Marte

Finalment, lo estudeyo levau a cabo en as depresions zarradas en o leito d'o cráter Kotido, en Arabia Terra, amostró que estas morfolochías desenvueltas en os depósitos estratificaus ecuatorials (“ELDs”), ricos en sulfatos, se formoron, probablement, como resultau d'a disolución de evaporitas y procesos de colapso (ye decir, dolinas de colapso) entre lo periodo Amazónico.

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de nuestra política de cookies, pincha el enlace para más información.

ACEPTAR
Aviso de cookies