Puyalón de Cuchas fa un clamamiento ta recuperar “o caracter unitario, politico y cultural d’o Día d’Aragón”

A organización soberanista Puyalón reclama un 23 d’abril “unitario y reivindicativo” ta la ezquerra aragonesista y recuperar o caracter “popular, cultural y de luita d’o Día d’Aragón” debant d’o suyo progresivo vuedato institucional y a la normalización de discursos “allenos a la realidat nacional aragonesa”

Debant d’a proximidat d’o 23 d’abril, diferents convocatorias ta conmemorar o Día d’Aragón son estando difundidas dende diversos ambitos. Seguntes denuncia Puyalón de Cuchas, istas iniciativas proceden mayoritariament d’espacios institucionals y culturals que, con o paso d’o tiempo, han iu perdiendo presencia social de traza significativa. Trátase, amás, d’una tendencia que no ye nueva, sino que vien consolidándose en os zaguers anyos.

En iste sentiu, a formación independentista recuerda un precedent que encara ye present en a memoria colectiva: a celebración institucional de 2022, mientres o denominao “Lambanato”, quan en l’auto oficial celebrau en La Aljafería as personas asistentes “tuvieron que escuitar lo himno d’Espanya”. Aquel auto contó con a presencia y l’aval de todas as formacions que sustentaban l’Executivo aragonés, un feito que, ta amplios sectores socials, simbolizó a normalización de discursos allenos a la identidat politica, cultural y social d’Aragón.

Más allá d’iste episodio, Puyalón plantea tamién un debate de fundo sobre o significau d’o propio 23 d’abril. Encara que historicamente l’aragonesismo ha situau o 20 d’aviento como chornada central de movilización y reivindicación de dreitos, a organización subraya que a festividat de Sant Chorche tien un fondo significau politico. Dende os sieglos XII y XIII, Sant Chorche ye patrón d’o Reino d’Aragón y representa valors fundamentals como a chusticia, o pacto, as libertatz y o dreito propio aragonés. Por ixo, consideran que o 23 d’abril “puede y debe estar una chornada de reivindicación institucional, cultural y social”.

A iste simbolismo s’añade a coincidencia historica d’a calendata con a muerte de figuras como Miguel de Cervantes, William Shakespeare y Garcilaso de la Vega, asinas como con o Día d’os Comuners y a suya celebración en Castiella. No obstante, dende Puyalón s’apunta que ista coincidencia no explica per si sola a centralidat adquirida por a calendata en o calendario cultural estatal. Recuerdan que en 1995 a UNESCO declaró oficialment lo 23 d’abril como Día Mundial d’o Libro y d’o Dreito d’Autor, en un proceso en o que l’Estau espanyol tuvo un papel destacau.

A organización tamién fa referencia, en clau critica, a atras “casualidatz historicas” que han condicionau o calendario festivo, como fer coincidir os Pilares con a festividat d’a Hispanidat y a conmemoración d’o viache de Cristóbal Colón, un feito que, seguntes o suyo parer, desvirtuó o caracter popular d’istas celebracions que cosa tienen que veyer con Zaragoza.

Puyalón de Cuchas recuerda que mientres os primers anyos d’o sieglo XXI o 23 d’abril adquirió en Aragón un marcau caracter reivindicativo. Baixo a presidencia de Marcelino Iglesias, ista chornada se convirtió en eixe central d’as movilizacions contra o trasvase d’o Ebro. Manifestacions multitudinarias, conciertos y actividatz culturals a lo largo de tot o diya dotoron a la calendata d’un significau politico y popular singular.

Entre os exemplos más recordaus, destacan as actividatz que s’estendeban dende o Paseo Independencia dica a Plaza d’o Pilar, incluyindo conciertos emblematicos como o d’o grupo Amaral en 2002, en plena contestación social a lo prochecto trasvasista.

Manimenos, iste caracter reivindicativo s’ha iu diluyendo con o paso d’o tiempo. Os colectivos socials, y especialment aqueles vinculados a l’aragonesismo de ezquerras, han manteniu una presencia irregular, condicionada tanto por a coyuntura politica como por o progresivo vuedato institucional d’a calendata. Tamién s’han produciu intentos de tresladar a celebración a espacios populars como o Parque Tío Chorche d’a capital, encara que sin continuidat ni respaldo sufizient.

De traza paralela, Puyalón sinyala que as institucions han contribuiu activament a ista perda de relevancia d’a festividat. Dende a llegada de Javier Lambán a l’Executivo aragonés y, de traza encara más evident, mientres os zaguers anyos baixo gubiernos d’o Partido Popular encabezaus por Jorge Azcón, o 23 d’abril ha estau conscientment minimizau. “A normalización d’o himno d’Espanya en l’auto central y a proliferación de discursos” consideraus asimiladors y “luen d’a realidat nacional aragonesa” son, seguntes a organización soberanista, exemplos claros d’ista deriva.

Debant d’iste escenario, Puyalón de Cuchas llanza un clamamiento publico a recuperar un autentico 23 d’abril reivindicativo. A organización aposta por construir ista chornada dende a unidat de l’aragonesismo de ezquerras y dende una perspectiva de clase.

L’obchectivo ye que o Día d’Aragón torne a estar “un espacio d’expresión conchunta, firme y sin fisuras”, en defensa d’os dreitos socials, laborals, culturals y politicos d’a clase treballadora aragonesa, asinas como d’as libertatz colectivas y d’o autogubierno d’o nuestro país.