Ecolochistas en Acción ha feito a suya quinta campanya de ciencia ciudadana ta medir NO₂ en entornos escolars, en o marco d’a campanya Clean Cities. Una campanya cuya importancia radica en a necesidat de divulgar y concienciar sobre a movilidat sostenible y os efectos d’a contaminación de l’aire sobre a población infantil y chovenil.
En ista ocasión, s’han analisau os entornos de 412 centros educativos, centros de salut y zonas especialment sensibles de 66 nucleos urbans de diez territorios. Amás d’en Zaragoza en o nuestro país, s’han estudiau en Andalucía: Álora, Benalmádena, Bormujos, Camas, Colmenar, El Ejido, Gines, Mairena del Aljarafe, Málaga, Marbella, Sanlúcar la Mayor, Sevilla, Torremolinos, Valencina de la Concepción y Villanueva de la Concepción, en Cantabria: Santander y Torrelavega, en Castilla y León: Salamanca, en Catalunya: Balaguer, Barcelona, Caldes de Montbui, Castellar del Vallès, Constantí, El Morell, Granollers, l’Hospitalet de Llobregat, La Canonja, La Llagosta, La Pobla de Mafumet, Lleida, Mataró, Mollet del Vallès, Palamós, Perafort, Reus, Sabadell, Sant Feliu de Llobregat, Sant Pere Molanta, Sant Sadurní d’Anoia, Santa Margarida i els Monjos, Tarragona, Tossa de Mar, Valls, Vila-seca, Vilafranca del Penedès y Vilanova i la Geltrú, en Euskal Herria: Barakaldo, Bilbo, Donostia, Erandio, Errenteria, Oiartzun y Gasteiz, en Illes Balears: Palma, en La Rioja: Logroño, en Región Murciana: Murcia, y en País Valencià: València y Torrent.
Os resultaus, que amaneixen en l’informe Calidat de l’aire en entornos escolars, son muit alarmants, segunt valoran as organizacions ecolochistas. “Nomás 17 escuelas cumplen as recomendaciones d’a OMS, en o resto d’os entornos escolars analisaus a concentración de NO₂ supera os 10 µg/m³. Dicho d’atra traza, en o 96% d’os entornos analisaus se ye respirando un aire que no cumple con as recomendaciones d’a OMS”, subrayan.
“D’o total d’os 412 entornos analisaus, nomás 163, o 39%, son por debaxo d’os 20 µg/m³, o nuevo límite marcau por a revisión d’a Directiva de Calidat de l’Aire y exichible como muit tarde en chinero de 2030. Más d’o 60% son por alto d’os 20 µg/m³, o nuevo límite indicau en a nueva Directiva de Calidat de l’Aire. Y ueito d’as 412 escuelas analisaus, o 2%, son mesmo por alto d’os 40 µg/m³, o límite legal actualment vichent”, recalcan.
Asinasmesmo, s’han preso medicions en l’interior de 34 centros escolars y o 80% d’ellos “se sitúan en nivels por alto d’a recomendación d’a OMS. Isto ye un reflexo d’os elevaus nivels de contaminación de NO₂ en o entorno que plegan a dentrar en l’interior d’os centros escolars”, destacan dende Ecolochistas en Acción.

Clamamiento a l’acción por parte d’as administracions locals
Dende 2022, Ecolochistas en Acción ha metiu en marcha cinco campanyas de ciencia ciudadana ta la medición de NO₂ en entornos escolars, en quasi 100 nuclios urbans, analizando un total de 985 escuelas. Os resultaus agregaus d’istas cinco campanyas de ciencia ciudadana amuestran un panorama en o qual resulta urchent l’acción local ta reducir a contaminación que respiran ninas y ninos.
“A contaminación de l’aire afecta muit gravement a salut d’a infancia: alerchias, asma infantil, malautías cardiorrespiratorias y trastornos neurocognitivos que los acompanyarán mientres tota la suya vida. D’o total d’entornos escolars analisaus en istas cinco campanyas dende 2022”, Ecolochistas en Acción destaca os siguients datos: “Nomás 20 d’os 985 entornos analisaus, o 2%, cumplen as recomendaciones d’a OMS. 217 entornos escolars y espacios sensibles, o 22% d’os centros analisaus en totas as campanyas, cumplen os límites d’a nueva directiva. Dicho d’atra forma, o 76% d’os entornos escolars y espacios sensibles analisaus no cumplen os límites d’a nueva directiva aprobada en 2024 y exigible como muit tarde en chinero de 2030. En un de cada diez centros escolars no se cumple a normativa vichent de < 40 𝝁g/m³; en 117 centros escolars, o 11,9% d’o total de 985 analisaus, se respira un aire inaceptable en termins legals, que cuadruplica o nivel máximo recomendau por a OMS”.
“Existen medidas eficaces, nomás cal meterlas en marcha”
A organización ecolochista reitera que, ta preservar a salut infantil y conseguir entornos educativos saludables y seguros, “se deben implementar una serie de medidas dirichidas a reducir a contaminación en as vías perimetrals d’os centros escolars, tales como pacificar o 100% d’os entornos escolars, restringindo o tráfico motorizau arredol d’as escuelas, limitar a velocidat de circulación a 20 km/h, controlar y monitorizar os nivels de contaminación atmosférica y acústica en os centros, creyar camins escolars y carrils bici practicables y seguros ta las familias, que promuevan a movilidat activa, priorizar o transporte público, compartiu, en bicicleta y peatonal, y eliminar os aparcamientos dentro d’os centros escolars”.
Tamién proponen “limitar l’aparcamiento y o tráfico en as carreras d’o entorno y destinarlos a espacio público verde u espacios de chuego, naturalizar os entornos escolars ta amillorar a calidat ambiental, fomentar o contacto con a naturaleza, l’actividat fisica a l’aire libre y mitigar l’efecto illa de calor, en tanto que as personas se benefician d’os efectos positivos ta la salut, y fer cumplir a normativa vichent penalizando a doble fila en a puerta d’as escuelas”.
Amás, recuerdan que “as Zonas de Baixas Emisions son un instrumento eficaz ta reducir o tráfico, y a lei permite, y anima, a las ciudatz a meter en marcha ZBE especificas que protechan os entornos especialment sensibles, como os centros escolars”.

Clean Cities: Streets For Kids
Numerosas organizacions en tota Europa y en o mundo son desenvolviendo accions ta demandar un cambio en as ciudatz, que permita que ninas y ninos puedan plegar a la escuela y estar-ie respirando aire saludable. En Reino Unido, Francia y Italia se son fendo grans cambios en os entornos escolars ta facilitar a movilidat activa y autónoma.
Ecolochistas en Acción, chunto a decenas d’organizacions socials y ambientals, forma parte d’a campanya Clean Cities, cuya prioridat principal ye “demandar entornos escolars sin fumos ni ruidos”. Istas accions s’articulan a traviés d’o prochecto ta la infancia Streets For Kids –Carreras Ubiertas–, mediante o qual “decenas de grupos locals y escuelas demandan a los ayuntamientos medidas eficaces ta reducir a contaminación atmosférica y acústica en os entornos escolars”.
Finalmente, dende Ecolochistas en Acción anuncian que “a próxima convocatoria d’accions coordinadas de Carreras Ubiertas ta la infancia será lo 8 de mayo, con eventos simultáneos en tota Europa”.

