L'Asociación Cultural Nogará-Religada debant l'anuncio d'un Abantprochecto de modificación d'a Lei de Luengas d'Aragón

L'Asociación Cultural Nogará-Religada quiere manifestar a suya funda preocupación per o que s'ha puesto conoixer de l'Abantprochecto de Lei d'uso, protección y promoción d'as luengas y modalidatz lingüisticas propias d'Aragón, anunciau per o Gubierno d'Aragón, y que suposa a derogación total d'a Lei 10/2009, aprebada en l'anterior lechislatura, exposando que: - Ye un feito scientificament documentau y bien conoixiu en o mundo academico que en Aragón conviven historicament, en chunto a lo castellano, dos luengas romanicas bien caracterizadas y diferenciadas entre ellas y d'o castellano, que son luengas propias, orichinals y historicas d'a nuestra comunidat autonoma: Una luenga privativa d'Aragón, …

L'Asociación Cultural Nogará-Religada quiere manifestar a suya funda preocupación per o que s'ha puesto conoixer de l'Abantprochecto de Lei d'uso, protección y promoción d'as luengas y modalidatz lingüisticas propias d'Aragón, anunciau per o Gubierno d'Aragón, y que suposa a derogación total d'a Lei 10/2009, aprebada en l'anterior lechislatura, exposando que:

- Ye un feito scientificament documentau y bien conoixiu en o mundo academico que en Aragón conviven historicament, en chunto a lo castellano, dos luengas romanicas bien caracterizadas y diferenciadas entre ellas y d'o castellano, que son luengas propias, orichinals y historicas d'a nuestra comunidat autonoma: Una luenga privativa d'Aragón, que s'ha denominau historicament aragonés, y unatra luenga, que compartida con atros territorios d'a Corona d'Aragón, ye conoixida internacionalment como catalán.

- A luenga aragonesa, historicament emplegada en quasi tot o territorio, y utilizada, con iste nombre, como luenga administrativa d'o Reino y as suyas institucions entre la Edat Meya, fue substituida per o castellano en buena parte d'Aragón, pero ye encara viva en qualques comarcas d'o nuestro territorio y s'expresa en quantas variedatz, que son partes constitutivas de l'aragonés. Parlar ixas variedatz ye fer servir distintas formas d'una mesma luenga, que tiene o nombre historico y scientifico de luenga aragonesa.

- A luenga aragonesa, per a suya fragmentación y a perda de transmisión cheneracional, ye seriosament menazada.  Iste periglo de desaparición d'un patrimonio cultural unico ye tamién motivo de preocupación internacional. Asinas, a UNESCO etiqueta l'aragonés como seriously endangered en o suyo Atlas Lingüistico Mundial d'as Luengas en Periglo, indicando un imminent periglo d'extinción. O Comité de Ministros d'o Consello d'Europa tamién ha manifestau a suya preocupación debant d'a situación d'as luengas propias d'Aragón, demandando explicitament a o Reino d'Espanya, como sinyant d'a Carta Europea d'as Luengas Rechionals u Minoritarias, una bastida churidica especifica que permita a protección d'o catalán y l'aragonés.

- L'abantprochecto presentau per o Gubierno d'Aragón, elimina as denominacions d'as luengas propias d'Aragón bien establidas per a tradición filolochica y lingüistica, y que s'han veniu emplegando sistematicament en a lechislación aragonesa, as institucions scientificas, a UNESCO, o Consello d'Europa, y o propio Gubierno Espanyol en os suyos informes sobre o cumplimiento d'a Carta Europea d'as Luengas Rechionals u Minoritarias.  As denominacions "lengua aragonesa propia d'a zona pirenaica y prepirenaica de la comunidad autónoma" y "lengua aragonesa propia de la zona oriental de la comunidad autónoma" son circumloquios sin sentiu que creyan confusión con a denominación d'a luenga aragonesa, fendo creyer que as dos luengas propias d'Aragón fan parte d'un mesmo sistema lingüistico. Amagar o nombre d'as luengas y a suya filiación no contribuyen brenca a la normalización y dignificación de l'uso d'as mesmas ni a la consciencia d'os suyos parladors, fundamental pa asegurar a transmisión cheneracional y per tanto, a suya conservación.

- L'amostranza de l'aragonés en as escuelas d'as zonas d'uso ye una condición necesaria y urchent, que s'ha de meter en marcha immediatament si se quiere dar a l'aragonés una oportunidat de supervivencia. Si a lei vichent no guarenciaba iste punto, y no s'han cumpliu tampoco os termins a los quals obligaba, a nueva propuesta encara rebaixa mas as oportunidatz d'as nuevas cheneracions d'aprender a luenga propia d'as suyas familias y lugars, condenando a l'aragonés a la extinción per falta de transmisión cheneracional.

- Unatro aspecto que chenera gran preocupación ye a existencia d'una sola Academia Aragonesa de la Lengua, encargada de fixar a norma lingüisticas d'as dos luengas propias, que puede esdevenir en situacions absurdas como a necesidat de regular bellas decenas de variedatz lingüisticas, u mesmo a creyación d'una mesma norma lingüistica pa dos la dos luengas propias d'Aragón.

- Pa rematar, a desaparición de dreitos lingüisticos que guarencia a lei vichent, ye un paso enta zaga en la dignificación de l'uso, a promoción y a preservación de l'aragonés, que son suposadament os obchectivos d'ista lei. Antiparte, a desaparición d'istos dreitos suposa un incumplimiento d'os articlos d'a Carta Europea d'as Luengas Rechionals u Minoritarias, tractau internacional ratificau per o Parlamento espanyol.

Per ixo, l'Asociación Cultural Nogará-Religada exiche a o Gubierno d'Aragón que desembolique, cumpla y faiga cumplir a lechislación vichent, y que qualsiquier modificación que se faiga a la mesma en l'exercicio d'a suya iniciativa lechislativa vaiga siempre en o sentiu de guarenciar a supervivencia u l'uso normal d'as luengas propias d'Aragón, y equiparar os dreitos d'os parladors d'Aragonés y Catalán con os d'a resta de ciudadans d'Aragón.

Asociación Cultural Nogará-Religada

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de nuestra política de cookies, pincha el enlace para más información.

ACEPTAR
Aviso de cookies