Esta semana s'ubren as inscripcions pa lo Hackrural, una trobada de profesionals que treballan en a conservación, difusión y chestión d'o patrimonio d'o medio rural. La cita, pionera en o suyo ambito, se ferá en a sede d'o Parque Cultural d'o Río Martín ubicada en o Centro d'Arte Rupestre Antonio Beltrán en o municipio de Ariño -Comarca d'Andorra - Sierra de Arcos- los días 28 y 29 de mayo de 2025.
L'obchectivo d'estas chornadas ye “l'incremento de l'emplego cultural y la profesionalización d'as investigadoras, chestors y profesionals que treballan arredol d'a chestión d'o patrimonio cultural en o medio rural”. Asinas l'explica Marta Fernández, d'Ad Hoc Gestión Cultural, una d'as ideólogas d'esta cita, que recuerda que se zarrará lo plazo “lo proximo 23 de mayo”. La fita ye ubierta a profesionals d'o sector cultural, chestors de patrimonio, investigadoras, chóvens de l'ambito creativo y estudiants, asinas como a institucions educativas y culturals intresadas en explorar nuevas formas de treballar en ret.
L'evento prencipiará con un marco teorico, seguirá con una mesa de debat y dimpués se darán a conoixer dica catorce experiencias de buenas practicas a nivel nacional y estatal, con eixemplos feitos en Aragón, y tamién en o País Valencià, Murcia y Castilla La Mancha, con l'obchectivo de “seguir detectando las necesidaz d'os profesionals d'o sector en un marco muito concreto como ye lo medio rural: a los retos chenerals que nos rodeyan a qui nos dedicamos a esto, entre los cuals se troban lo cambio climatico, lo desembolique d'as nuevas tecnolochías u lo turismo masivo, se suman atros propios de l'entorno rural como los problemas d'as connexions u la limitación de bels servicios”, destacan dende la organización de l'evento.
Lo patrimonio d'o medio rural “tiene muito que decir, y sobre tot, muito que aportar. Amás, lo puesto en o cual s'organiza tampoco ye casual: lo Parque Cultural d'o Río Martín, que este anyo celebra lo suyo 30 aniversario”, y que ha estau capaz de transformar “un entorno destinau a cayer en l'ixuplido” en un referent nacional y estatal “en chestión patrimonial y cultural, innovación tecnolochica y desembolique rural sostenible”, explica Fernández. Amás, estió lo primero d'os parques culturals d'Aragón, y agora lo nuestro país ya alberga atros seis. “Fundau en 1995, a lo largo d'os anyos s'ha convertiu en un claro eixemplo pa lo territorio per la suya buena chestión”, asevera.
L'evento arrancará con una ponencia sobre lo marco teorico en a chestión d'o patrimonio en a cuala intervendrán José Royo, director d'o Parque Cultural d'o Río Martín, José Antonio Andrés, chefe d'o servicio de Prevención, Protección y Investigación d'o Patrimonio Cultural y Miguel Andrés Pérez Cubero, experto en innovación dichital y arquitecto en a Direccion Cheneral de Patrimonio Cultural d'o Gubierno d'Aragón.
La segunda d'as sesions será protagonizada per referents d'a talla de Victoria Trasobares, directora de l'Asociación Territorio Mudéjar, Juan Francisco Ruiz, doctor en Historia d'a Universidat de Castella La Mancha u Miguel San Nicolás, director d'a Fundación Ars Civilis, de Murcia. Charrarán d'os desafíos y oportunidaz en a chestión d'o patrimonio rural en clau de futuro en una mesa moderada per Concha Lomba, catedrática d'Historia de l'Arte y directora de l'Instituto d'Investigación en Patrimonio y Humanidaz d'a Universidat de Zaragoza.
Ya per la tarde será lo momento de desfrutar d'un intercambio d'experiencias y buenas practicas sobre lo estudeyo y investigación d'o patrimonio cultural en o cual intervendrán May Forcén, directora d'o Museo Goya de Zaragoza, Fernando Gabarrús, d'o centro d'a Cultura Popular de Albalate, Alicia Escanilla y Jesús Gerardo, d'o grupo Argos (Unizar) y Juan Carlos Peguero, miembro de l'Asociación Caelum.
Tamién i habrá un inte pa charrar de protección y conservación d'o patrimonio cultural. En esta ocasión, será d'a man de María Pilar Punter y Sara Azuara, d'o Museo de Teruel, José Ignacio Canudo, director d'o Museo de Ciencias Naturals (Unizar), Francisco Beltrán, catedrático d'Historia Antiga y Vicerrector d'a Universidat de Zaragoza y Consuelo Matamoros, chefa de sección de Patrimonio Cultural d'a Generalitat Valenciana.
A las 19:00 horas, y como broche a esta interesant chornada, tendrá lugar una visita guiada a lo castiello de Albalate. Ubicau en una chicota meseta sobre un puyalón, se trata d'un enclave en o cual i habió en prencipio una fortaleza musulmana d'a cuala no quedan restas. En 1.149 Ramón Berenguer IV dona la villa y lo castiello de Albalate a lo bispe de Zaragoza. Dende esta calendata lo castiello sumó a la suya función militar la de residencia temporal d'os prelados d'a siede zaragozana.
Lo chueves continarán los intercambios y aprendizaches, en esta ocasión arredol d'a comunicación y difusión d'o patrimonio cultural con os valuroso testimonios de José Vicente Querol, gerente de l'Asociación pa lo Desembolique Integral d'o Baixo Martín y Andorra-Sierra de Arcos (ADIBAMA), Fernando Galve, president d'a Ruta d'o Tambor y lo Bombo, María Ángeles Tomás, d'o Museo Minero d'Andorra, Isabel Doñate, gerente de ATRUTER (Asociación de Truficultores de Teruel), Marta Fernández, responsable d'o prochecto Patrimonio Extraordinario y Victoria Trasobares, de Territorio Mudéjar.
Lo patrimonio dende nuevas perspectivas
Lo broche d'oro tendrá un gusto a treballo colaborativo con l'obchectivo de levar a cabo ixe documento de buenas practicas fruto de l'intercambio d'estas dos intensas chornadas. Entre la sesión, las participants treballarán en tres grupos dividius en eixes tematicos, lo de Estudio y Investigación, lo de Protección y Conservación y lo de Comunicación y Difusión. Entre la clausura de l'evento contarán con l'actuación d'os Dulzaineros d'o Baixo Aragón.
Lo programa de l'evento, que ye financiau per lo Ministerio de Cultura, y que como veyemos se completará con actividaz complementarias y trobadas informals y visitas a l'entorno, incluyirá una propuesta muito especial: las personas participants serán convidadas en setiembre a vivir lo equinoccio d'agüerro en o Parque Cultural d'o Río Martín, una experiencia unica pa observar cómo lo sol s'alineya con o Frontón d'a Tía Chula, un fenomeno solar que nomás ocurre dos vegadas a l'anyo.
